Paso 1: Constitución Formal del Negocio
Antes de cualquier trámite sanitario, define tu régimen legal:
Opción A: Persona Natural con Negocio
- Trámite más simple y económico.
- Inscripción RUC en SUNAT como persona natural con negocio.
- Régimen tributario: Nuevo RUS (hasta cierto monto), Régimen Especial o Régimen General.
- Responsabilidad ilimitada (tu patrimonio personal responde por deudas).
- Ideal para: consultorios solos sin proyección de crecimiento.
Opción B: Persona Jurídica (EIRL, SAC, SA)
- Mayor protección patrimonial.
- Más trámites iniciales (escritura pública, SUNARP, etc.).
- Régimen General o Mype Tributario.
- Ideal para: consultorios con proyección de expansión, varios médicos asociados, o clínicas.
📌 Trámites comunes: Búsqueda y reserva del nombre en SUNARP, escritura pública en notaría, inscripción en SUNARP, RUC en SUNAT, INDECOPI (libro de reclamaciones).
Paso 2: Inscripción en RENIPRESS (SUSALUD)
RENIPRESS (Registro Nacional de Instituciones Prestadoras de Servicios de Salud) es el primer registro sanitario obligatorio:
- Ingresa al portal de SUSALUD: app1.susalud.gob.pe/registroIPRESS.
- Crea cuenta como persona natural o jurídica.
- Completa la ficha de inscripción con datos del titular y del establecimiento.
- Imprime la ficha con código de trámite.
- Plazo de procesamiento: 5–10 días hábiles.
- Recibirás el código IPRESS provisional.
Este código provisional permite avanzar con los demás trámites. El código definitivo se obtiene tras la categorización MINSA.
Paso 3: Categorización ante MINSA / DIRESA Lima
Solicitar categorización a la Dirección de Redes Integradas de Salud (DIRIS) correspondiente a tu distrito:
- DIRIS Lima Norte: Comas, Independencia, Los Olivos, SMP, etc.
- DIRIS Lima Centro: Cercado, Breña, La Victoria, Lince, etc.
- DIRIS Lima Este: Ate, La Molina, SJL, San Luis, etc.
- DIRIS Lima Sur: Chorrillos, Surco, Barranco, SJM, VES, etc.
Documentos requeridos para categorización I-1 (consultorio médico simple):
- Solicitud-declaración jurada (Anexo 2 de la NTS 021-MINSA).
- Copia DNI del titular y director técnico.
- Constancia de habilitación profesional vigente del Colegio Médico del Perú.
- Título universitario y especialidad (si aplica).
- Copia RUC y partida registral (si jurídica).
- Ficha de inscripción RENIPRESS.
- Plano de distribución del local con áreas señalizadas.
- Memoria descriptiva de equipamiento y servicios.
- Manual de organización y funciones.
- Plan de manejo de residuos sólidos.
- Plan de contingencia.
Una vez presentada la solicitud, la DIRIS realiza una visita de categorización en plazo de 10 días hábiles para consultorios. Si todo está conforme, emiten:
- Resolución Directoral de Categorización.
- Código RENIPRESS definitivo.
Paso 4: Licencia Municipal de Funcionamiento
Cada municipalidad distrital tiene su procedimiento, pero generalmente requiere:
- Solicitud-declaración jurada (formato de la municipalidad).
- Copia RUC.
- Copia DNI titular.
- Documento que acredite ocupación del local (contrato de alquiler o título de propiedad).
- Resolución de categorización MINSA (RENIPRESS definitivo).
- Certificado ITSE de Defensa Civil (paso siguiente).
- Compatibilidad de uso/zonificación favorable.
- Pago del derecho según TUPA municipal.
Costos referenciales en Lima Metropolitana (cada municipalidad varía):
- Surco, Miraflores, San Isidro: S/ 450–900.
- Cercado, Breña, La Victoria: S/ 250–500.
- Distritos periféricos: S/ 150–350.
Plazo: 5–15 días hábiles. La licencia es indefinida mientras no cambien las condiciones declaradas.
Paso 5: Certificado ITSE (Defensa Civil – INDECI)
Para consultorios menores a 100 m², generalmente se requiere ITSE Básico Ex-Post:
- Inspección posterior a la licencia.
- Verifica extintores, señalización de rutas de evacuación, luces de emergencia, instalaciones eléctricas y de gas.
- Vigencia: 2 años renovables.
- Costo: S/ 200–500 según área y municipalidad.
Para consultorios mayores o con afluencia masiva: ITSE de Detalle (más exigente, mayor costo).
Equipamiento de seguridad obligatorio:
- Extintor PQS 6 kg cada 200 m² (mínimo 1 por consultorio).
- Luces de emergencia en pasillos y salidas.
- Señalización fluorescente de rutas de evacuación.
- Botiquín de primeros auxilios.
- Detectores de humo (recomendado).
Paso 6: Equipamiento Mínimo (Categoría I-1 / I-2)
Para que tu consultorio pase la visita de categorización, debes contar con (todos con registro DIGEMID):
| Equipo | Categoría I-1 | Categoría I-2 | Costo estimado |
|---|---|---|---|
| Estetoscopio | ✅ | ✅ | S/ 80–250 |
| Tensiómetro digital o aneroide | ✅ | ✅ | S/ 120–680 |
| Termómetro digital + infrarrojo | ✅ | ✅ | S/ 35–180 |
| Oxímetro de pulso | ✅ | ✅ | S/ 85–280 |
| Otoscopio + oftalmoscopio | Opcional | ✅ | S/ 380–950 |
| Balanza con tallímetro | ✅ | ✅ | S/ 280–650 |
| Mesa de exploración | ✅ | ✅ | S/ 450–950 |
| Camilla con paral | Opcional | ✅ | S/ 350–750 |
| Equipo RCP básico | ✅ | ✅ | S/ 280–550 |
| Negatoscopio o pantalla DICOM | Opcional | ✅ | S/ 150–650 |
| Glucómetro | Opcional | ✅ | S/ 95–195 |
| Electrocardiógrafo (I-2 con especialidad) | — | Opcional | S/ 2,800–6,500 |
| Botiquín emergencia | ✅ | ✅ | S/ 350–850 |
| Mobiliario (escritorio, sillas, biombo) | ✅ | ✅ | S/ 1,200–2,500 |
Inversión total estimada en equipamiento básico I-1: S/ 3,500 – S/ 6,500.
Inversión total estimada I-2 con especialidad: S/ 7,500 – S/ 15,000.
Paso 7: Colegiaturas, Habilitación y Libros
Personal médico
- Colegiatura vigente del Colegio Médico del Perú (CMP).
- Habilitación profesional anual (constancia con vigencia 1 año).
- Título de especialista inscrito en CMP (si aplica).
- SERUMS completado (médicos titulados).
Libros y registros (obligatorios)
- Libro de reclamaciones (INDECOPI).
- Libro de historias clínicas.
- Registro de pacientes atendidos.
- Registro de medicamentos controlados (si los prescribes).
- Manual de bioseguridad.
- Plan anual de manejo de residuos sólidos biocontaminados.
Costos Totales y Plazos Reales
Costos aproximados de trámites:
- Constitución persona jurídica: S/ 800–1,500 (notario + SUNARP).
- RENIPRESS: gratuito.
- Categorización MINSA: gratuito.
- Licencia municipal: S/ 150–900 según distrito.
- Certificado ITSE Defensa Civil: S/ 200–500.
- Libro de reclamaciones (físico): S/ 80–150.
- Adecuación del local (rampa accesibilidad, baños): S/ 1,500–8,000.
- Equipamiento médico básico I-1: S/ 3,500–6,500.
- Mobiliario y decoración: S/ 2,500–6,000.
Inversión total estimada para un consultorio I-1 desde cero: S/ 12,000 – S/ 25,000.
Plazos reales totales:
Si los trámites se hacen en paralelo y sin observaciones, todo el proceso toma 2.5 – 4 meses desde la firma del contrato del local hasta la apertura formal. Lo más común es 3 meses.
Errores frecuentes que retrasan la apertura:
- Elegir un local con zonificación incompatible (verifica antes de firmar contrato).
- No prever las modificaciones de infraestructura para accesibilidad.
- Comprar equipos sin registro DIGEMID.
- Postergar el ITSE de Defensa Civil.
- No tener al día las habilitaciones profesionales.
👉 Para el equipamiento médico con registro DIGEMID, garantía oficial y servicio técnico local, visita Webley Perú o cotiza por WhatsApp al +51 989 051 029.
¿Te fue útil este artículo? Compártelo con colegas: